De Ardennen is een van mijn favoriete plekken om te wandelen. Een van de voordelen van de Ardennen is dat ze makkelijk bereikbaar is en tegelijkertijd veel ruimte en natuur biedt. Hierdoor zijn er zoveel wandelroutes dat het een hele uitdaging is om de mooiste te vinden.
Met dit artikel help ik jou daar bij, door de mooiste routes en gebieden van de Ardennen onder elkaar te zetten. Ook vertel ik wat de mooiste plaatjes zijn en vertel ik je hoe je de wandelingen voorbereid.
De mooiste routes in de Ardennen
Hoewel dit gebied heel veel mooie routes kent is het lastig om ze te vinden. Er zijn namelijk gemarkeerde routes die tegenvallen. Het zou natuurlijk jammer zijn als je op zo’n route terecht komt, daarom heb ik hieronder de mooiste routes onder elkaar gezet.
1. De laddertjes route
Promenade des Echelles betekend letterlijk de ladder wandelroute. Deze route staat bekent als een uiterst avontuurlijke route aangezien je op de terugweg een flink aantal ladders moet beklimmen. In totaal is deze route 7 kilometer.
Ter plekke staat er ook ‘’af te raden aan gevoelige personen’’. Mocht je veel last hebben van hoogtevrees dan is deze route waarschijnlijk niets voor jou.
Ik heb zelf deze route met mijn moeder gelopen die ook last heeft van hoogtevrees, waardoor ze het erg spannend vond om deze route te lopen. Uiteindelijk was ze heel blij dat ze mee was gegaan. Maar helaas ben ik onderweg ook mensen tegen gekomen die echt over hun grens gingen en in paniek raakten. Schat dus goed in hoe jij reageert in spannende situaties.
Als je avontuurlijk bent ingesteld dan vind je deze route echt fantastisch. De uitzichten onderweg zijn echt geweldig en het pad is zeer uitdagend. Op verschillende plekken kan je prachtige foto’s maken en bijkomen van de route.
Deze route start dichtbij de andere routes bij Frahan (meer later in het artikel). Bij deze route start je echter iets verderop in Rochehaut. Afhankelijk van hoe druk het is in Rochehaut, kan het zijn dat je moet uitwijken naar hetzelfde startpunt als die andere routes, daar zijn namelijk de meeste parkeerplaatsen.
Het enige nadeel van deze route is dat je eerst een flink stuk (zo’n 2 kilometer) over de weg moet lopen voordat de ‘’echte’’ route begint. Het is een hele rustige weg en mensen zijn hier gewend aan wandelaars, maar dit zijn niet de echte natuurpaden waar wandelaars van dromen. De mooie stukken aan de Semois maken dit echter meer dan goed.
Via kun je het kaartje zien van de routes.
2. Routes bij Bouillon
Bouillon is niet alleen een prachtige plaats om te bezoek het is ook een geweldig startpunt voor mooie wandelingen.
In het zuiden van de stad kun je wandelen over de bijzondere rotsformaties die de Semois heeft uitgesleten uit het landschap. Hier heb je het indrukwekkende uitkijkpunt La Ramonette, dat uitkijkt over deze bijzondere plaats. Een mooi punt om bij te komen van de zware klim.
Net aan de overkant van de Semois (in het oosten) kun je een rustigere wandeling maken langs de Semois. De route begint bij de brug Pont de la porte de France en is relatief vlak.
Een ander mooi uitkijkpunt is Belvédère de Bouillon. Boven op de berg staat een uitkijktoren waardoor je een bijzonder imposant uitzicht hebt over de weide omgeving. Je kan naar dit uitkijkpunt rijden met de auto, maar voor de fanatieke wandelaar is er ook een mogelijkheid om een mooi pad vanuit Bouillon te volgen.
3. La Cascade du Bayehon
In de haarspeldbocht van de weg Route du Bayehon, start een wandelroute waarmee je naar de prachtige waterval Cascade du Bayehon kan lopen. Dit startpunt ligt tussen de twee kleine dorpjes Longfaye en Ovifat.
De parkeerplaats bij het startpunt kan erg snel vol staan. Er zijn ook parkeerplaatsen bij Moulin du Bayehon, maar die zijn alleen voor gasten. Het is daarom slim om vroeg te vertrekken, aangezien je anders in een van de twee dorpen moet parkeren. Dan moet je een behoorlijk stuk langs de weg lopen om naar het startpunt te gaan.
Vanaf de wandelparkeerplaats kun je twee kanten op lopen. Je kan naar het zuiden lopen en route met de code MDY 03 (9.4 km) volgen of naar het noorden met de code MDY 01 (12.6 km). Alleen bij de noordelijke route loop je langs de bekende waterval. De zuiderlijke route is ook erg de moeite waard.
Het begin van de wandelroute naar La Cascade du Bayehon is erg touristisch. Veel mensen lopen alleen heen en weer om de waterval te zien. Hier zijn verschillende bruggetjes die je over de rivier en langs de rivier meenemen naar de waterval.
Bij de waterval is het leuk om naar beneden te lopen, van boven kun je de waterval namelijk nauwelijks zien. Ook kun je hier goed afkoelen of bijkomen van het eerste deel van de route.
De rest van de route is minder touristisch en bestaat veelal uit lange rechte paden door het bos. Dat vond ik persoonlijk een minder leuk deel van de route.
Mocht je dit liever overslaan en echt alleen de hoogtepunten willen zien, dan kun je na de watervallen weer terug lopen. Net na de watervallen zijn ook nog een paar leuke bospaden, maar zodra je eenmaal op het hogeveengebied bent, worden de paden erg lang en recht.
4. Le Hérou
Een van de meest indrukwekkende rotsformaties is Le Hérou, die gevormd is door de rivier de Ourthe. Vanaf het hoogtepunt kun je bijna direct naar beneden kijken en over de meanderende rivier uitkijken.
Parkeren kan bij Parking Du Belvédère de Nadrin, hier is ook een uitkijktoren, maar toen ik de route liep in 2024 was deze in verval en gesloten. Er staat echter dat de uitkijktoren gerestaureerd gaat worden, dus wieweet is deze ook open is als jij hier gaat wandelen.
Vanaf de parkeerplaats loop je eerst een stukje naar beneden langs het vakantiehuis (voormalig hotel) het bos in. Al snel kom je hier langs Le Herou. Houd hier zo veel mogelijk rechts aan, anders loop je zo langs het mooie uitkijkpunt. Her en der zul je flink moeten klauteren over rotsen om bij het uitkijkpunt te komen.
Je kunt een heel stuk langs Le Hérou blijven wandelen, waarbij je steeds weer een ander deel van deze imposante rotsformatie ziet. Ook kun je op een stuk steil naar beneden afdalen. Hier hangt een ketting om je te helpen bij deze stijle afdaling. Vanaf beneden kan je dan de imposante rotsformatie zien.
Via de andere kant loop je ook naar beneden, maar dan over een minder avontuurlijk pad. Hier kom je uiteindelijk ook bij de Ourthe maar dan aan de andere kant.
Je hebt nu nog maar een klein stuk gewandeld, maar je kun nu kiezen om een mooi stuk langs de Ourthe te lopen. Rechtsaf loop je langs de meander en kom je uiteindelijk uit bij de afdaling met de ketting. Het eerste stuk is relatief makkelijk, maar aan de andere kant van de meander moet je flink klauteren. Dit is dus echt voor de avonturier. Via de ketting kan je weer terug richting Le Hérou.
De andere kant is minder avontuurlijk, maar ook hier heb je goede wandelschoenen nodig. Hier kan je ook een rondje maken, maar dan ga je bovenlangs terug.
5. Routes rondom Frahan
Vanaf het startpunt Panorama de Frahan kun je prachtig wandelen. Hier starten 2 wandelroutes die allebij zeer de moeite waard zijn:
- Route nummer 28 van 6 kilometer die over de bergrug Les Mazis gaat en langs rivier de Semois. Onderweg kom je ook nog langs een camping met een restaurant. De route is relatief eenvoudig te lopen aangezien de hoogteverschillen erg mee vallen.
- Route nummer 29 van 3 kilometer die langs de berg naar beneden afdaalt naar de Semois. Voor deze route moet je echt goede schoenen aan hebben. Sommige stukken zijn namelijk heel erg stijl.
In Frahan kan je ook nog route 30 lopen. Als je het kleine rondje loopt dan loop je zo’n 3.5 kilometer. Ook deze route is relatief lastig. Er zitten veel steile klimmetjes in en ook moet je bepaald stukken over rotsen.
Als je echt héél avontuurlijk bent dan kun je deze routes ook achter elkaar lopen. Via kun je het kaartje zien van de routes.
6. Route(s) bij Tombeau de Geant
Bij Botassart begint een gemarkeerde wandelroute langs Tombeau de Geant. Deze route is te starten bij de parkeerplaats aan de rand van het dorp. Deze parkeerplaats kan wel snel vol staan aangezien je hier direct al bij het mooiste uitzicht van de route staat.
Vanaf het uitkijkpunt kijk je uit op de berg die Tombeau de Geant wordt genoemd. Dit betekend letterlijk het graf van de reus. Deze naam is bedacht omdat het, met een beetje fantasie, net lijkt alsof er een reus begraven ligt onder de berg.
Hoe dit bijzondere landschap tot stand is gekomen is uiteraard een heel ander verhaal. De Semois heeft door het landschap een diepe geul uitgegraven, waardoor er een bijzondere berg in het midden is overgebleven.
Tijdens deze route maak je flink wat hoogtemeters. Eerst ga je grote stukken naar beneden, maar uiteindelijk moet je natuurlijk ook weer naarboven klimmen. Op verschillende plekken heb je prachtige uitzichten over de Semois en het heuvelachtige landschap
7. De watervallen van Coo
De Ardennen heeft vele watervallen, maar een van de meest indrukwekkende zijn de watervallen van Coo. Deze indrukwekkende waterval heeft een hoogteverschil van maarliefts 15 meter. Niet alleen het hoogteverschil van de waterval is indrukwekkend ook dehoeveelheid water die hier naarbeneden stort. Als je naast de waterval staat kun je elkaar nauwelijks verstaan door het voorbijrazende water.
In de buurt bij de watervallen van Coo kun je uitstekend wandelen. Zelf heb ik een route gelopen die vanuit Trois Ponts door de bossen (de Oost kant) naar Tour d’observation de Coo loopt. Vanaf dit uitkijkpun heb je een prachtig uitzicht over de omgeving en het hoefijzermeer dat rondom Coo ligt.
Daarna ben ik vervolgens aan de andere kant, langs de waterval weer teruggelopen naar Trois Ponts. Deze route was zo’n 10 kilometer, maar met een beetje creativiteit kun je ook zelf een route maken (meer informatie later in het artikel).
8. Balade du Ninglinspo
Hoewel de wandelroute van Balade du Ninglinspo geen indrukwekkende grote watervallen heeft is deze route erg de moeite waard. Je loopt tijdens deze route langs de rivier Le Ninglinspo. Deze rivier vertakt op verschillende plekken en heeft een aantal stroomversnellingen. Ook zijn er allerlei verschillende plekken waar water ophoopt en een zogenaamd Bain (bad) vormt.
Door deze waterpartijen en de avontuurlijke paden is het een prachtige plek om te wandelen. Op een mooie dag zal het hierdoor ook erg druk zijn. Het is namelijk ook een leuke route om met kinderen te wandelen. Er is zoveel te zien dat die zich geen moment zullen vervelen. Met warm weer kun je ook lekker afkoelen door pootje te baden in de rivier.
Hoe hoger je komt hoe meer de rivier veranderd in een klein stroompje. Er is echter nog genoeg te zien zoals een imposant uitkijkpunt en een aantal kleine watervallen hoog in de bergen. Sommige stukken zijn echter wel erg avontuurlijk. Vooral het gedeelte bij het uitkijkpunt is niet te bewandelen zonder goede bergschoenen.
9. Routes bij Spa
Spa is niet alleen een leuk plaatsje om te bezoeken, het is ook een een goede plek om een mooie wandelroute te lopen. Vooral de Noordelijke bossen zijn erg mooi. Ik heb hier zelf een rondje van ongeveer 5 kilometer gelopen.
Je komt dan langs het indrukwekkende uitzicht Carriére Pirosson en de Thermen van Spa. Op beide plekken heb je een prachtig uitzicht over Spa en de weide omgeving. Je kunt nu terug lopen door Spa of je kunt de route nog verlengen door de bosrijke omgeving.
Als je terug loopt door Spa, ga dan zeker even langs Parc de 7 Heures. Dit prachtige park is een mooie plek om even bij te komen van de route. Ook is hier een watertappunt om je fles te vullen
Parkeren in Spa kan een uitdaging zijn. Ik heb uiteindelijk geparkeerd bij de Intermarche, hier kan je dan direct oversteken en de bossen in lopen.
10. Domaine de Bérinzenne
In de buurt bij Spa is Domaine de Bérinzenne, dit gebied relatief hooggelegen heidegebied heeft een heel uniek karakter. Het heeft eigenlijk iets weg van een soort van savanne. Doordat er weinig bomen staan kan het hier ook flink waaien en ben je echt overgeleverd aan het weer. Als de zon goed schijnt dan is het hier net een bakplaat, terwijl je met koud weer nergens veilig bent voor de gure wind. Daarom zou ik hier vooral heen gaan als het weer enigsinds gematigd is.
Het hoogtepunt (letterlijk en figuurlijk) is Tour Jean Valière een indrukwekkende uitkijktoren. Als je de vele trappen van de toren eenmaal overwonnen hebt dan heb je een prachtig uitzicht over dit unieke landschap.
Er zijn verschillende gemarkeerde routes in de omgeving. Op de website van Domaine de Bérizienne kun je een duidelijke wandelkaart downloaden.
Helaas zijn de paden in dit gebied wel relatief lang en recht. Je kunt dus ook overwegen om alleen naar de uitkijktoren te lopen (ongeveer 1 kilometer) en weer terug. Er is namelijk in de buurt nog veel meer moois te zien.
Hoe de routes in de Ardennen werken
Op veel plekken in de Belgische Ardennen zijn wandelroutes gemarkeerd. Hoewel er duidelijk wordt gewerkt om het makkelijker te maken om routes in de buurt te vinden, blijft dit toch nog een flinke uitdaging.
Meestal staat er bij een parkeerplaats een bord met daarop de kaart met de route. Onderweg kom je vaak witte bordjes tegen met daarop een rood vierkant. Die geven aan hoe de route loopt. Als er meer wandelroutes in de buurt zijn worden de routes vaak genummerd. Soms is dit met een aantal letters voor het nummer die de regio aangeeft.
Persoonlijk vind dat de gemarkeerde routes niet altijd de mooiste zijn. Soms slaat een gemarkeerde route net een mooi uitkijkpunt over of loop je voornamelijk over brede paden. Daarom zou ik ook van harte aanraden om ook een (digitale) kaart er naast te houden. Door af te wijken van de route kwam ik juist op hele mooie plekken terecht.
Hieronder leg ik uit hoe jij dit ook kunt doen door middel van een wandelapp.
Navigeren met een wandelapp
In Luxemburg en Nederland heb je helemaal geen app nodig om mooie wandelroutes te vinden. De paden zijn vaak goed gemarkeerd en lopen vaak door mooie gebieden. In Belgie is dat echter vaak niet het geval. Daarom raad ik aan om een wandelnavigatieapp te downloaden.
Je zou misschien denken dat je Google Maps (of Apple Kaarten) hier goed voor zou kunnen gebruiken, maar mij is opgevallen dat deze apps heel veel wandelpaden niet kennen. Ik gebruik daarentegen de wandelapp Outdoor Active. Met deze app kun je routes plannen en de kaart bekijken. De routes kun je vervolgens op je Smartwatch volgen, waardoor je de telefoon in je zak kan houden.
Ik gebruik zelf de gratis versie van Outdoor Active en ben daar erg tevreden over. Het is fijn dat de app ook watervallen, uitkijkpunten, uitkijktorens en rotspartijen er op heeft staan. Hierdoor kan je een route plannen zodat je langs als deze hoogtepunten komt.
Er zijn trouwens genoeg andere wandelapps die ook deze informatie laten zien. Veel van deze kaartinformatie word namelijk opgehaald via een service OpenStreetMap. Die kaarten gebruik ik ook op deze website. Ik ben uiteindelijk Outdoor Active gaan gebruiken omdat ik die het meest gebruiksvriendelijk vond.
Leuke plaatsen om te bezoeken
De Ardennen is niet bepaald een dichtbevolkt gebied en heeft daarmee ook weinig grote steden. Daarom moet je niet denken dat je flink kan winkelen in de Ardennen. Om echt te winkelen moet je toch net buiten de Ardennen zijn in bijvoorbeeld Luik of Luxemburg Stad.
Toch zijn er een aantal leuke plaatsjes die erg de moeite waar zijn. Niet perse omdat hier honderden winkels zijn, maar juist door het bijzondere dorpse karakter. Deze plaatsen hebben vaak weinig nieuwbouw waardoor het echt voelt alsof je terug in de tijd gaat.
Dinant
Het absolute hoogtepunt van Dinant is de statige Citadelle de Dinant. Deze indrukwekkende fortificatie op de rots torend uit boven de plaats. Vanaf de kunstzinnige brug Pont Charles de Gaulle kun je goed zien hoe groot de verdedigings werken eigenlijk zijn.
Alleen de citadel is al genoeg om je een hele dag te vermaken. Er zijn namelijk verschillende tentoonstellingen over de roerige geschiedenis van de stad en de fortificatie. Via een kabelbaan ga je naar boven en heb je een prachtig uitzicht over de plaats.
Ook Dinant zelf is leuk om even doorheen te wandelen. De rotsachtige bergen trekt veel klimmers, dus bij goed weer zul je veel klimmers voorbij zien komen. Ook zijn er verschillende locale winkeltjes en genoeg keuze aan restaurants en cafés
Spa
Spa is niet alleen bekend om het water in het blauwe flesje, maar ook om de Thermen van Spa. Vanaf de thermen heb je een prachtig uitzicht over de stad en kun je heerlijk ontspannen. Ook voor mensen die niet van thermen houden is er genoeg te doen in Spa.
Van de drie plaatsen die ik hier benoem is dit de plaats met de grootste keuze aan winkels. Dat betekend niet dat er honderden winkels zijn, maar als je niet al te kieskeurig bent dan kan je hier best aardig winkelen. Deze plaats is goed te combineren met de eerder genoemde wandelroute.
Bouillon
Wat Bouillon zo uniek maakt is dat het gebouwd is rondom een meander van de Semois. Daardoor ben je nooit ver van de rivier verwijderd. De rivier stroomt hier erg hard en op verschillende plekken zijn er stroomversnellingen.
Ook het kasteel van Bouillon en de tunnel daar onderdoor maakt dat Bouillon echt een uniek karakter heeft. Aangezien je vanuit Bouillon alle richtingen op kan wandelen is dit ook een uitstekende plek om te overnachten.
Hoewel Bouillon niet veel winkels heeft, zijn er wel veel restaurants en café’s. Hierdoor is het een zeer prettige plek om te verblijven.
Tips voor wandelen in de Ardennen
Hoewel je in de Ardennen geen gigantische bergen beklimt, is het toch heel anders dan wandelen in Nederland. In Nederland zijn we relatief weinig hoogteverschil gewent en goede faciliteiten. Dat komt omdat Nederland nogal een dichtbevolkt land is. Dat ligt in Belgie en met name de Ardennen toch net iets anders. Daarom heb ik de volgende tips, om jouw wandelingen zo aangenaam mogelijk te maken.
- Gebruik een wandelkaartenapp: Google Maps en Apple Kaarten is gemaakt om je van A naar B te brengen en niet om een mooie wandelling uit te zetten. Gebruik daarom een wandelapp die gebruik maakt van OpenStreetMaps, zoals Outdooractive.
- Trek goede wandelschoenen aan: Sommige klimmetjes en afdalingen wil je niet doen met gewone schoenen. Die schoenen hebben niet genoeg grip en zullen daardoor snel glijden. Ook zul je sneller last krijgen van je voeten omdat ze niet genoeg stabiliteit bieden.
- Neem voldoende eten en drinken mee: In Nederland is het in veel gevallen mogelijk om onderweg of bij het startpunt iets te eten en te drinken. Dit is in de Ardennen echter meestal niet het geval, ook zijn er nauwelijks watertappunten. Neem daarom altijd voldoende eten en drinken mee. Dat zul je zeker nodig hebben bij de inspannende wandelingen in de Ardennen.
- Doe rustig aan: Nederlanders staan bekend als snelle wandelaars. In de bergen kan je dat echter behoorlijk snel opbreken. Op een warme dag kan het erg lang duren voordat je weer op normale temperatuur bent. Doe het rustig aan en bouw het langzaam op.
- Train je conditie voor vertrek: Als je geen geoefende wandelaar bent dan kunnen de bergen in de Ardennen een flinke uitdaging zijn. Probeer anders eens de N70 (Gelderland) te lopen. Als je deze route goed kan lopen, dan kom je in de Ardennen een heel eind!
Tim van Rooijen
Al vanaf jongs af aan ben ik gek op de natuur en ronddwalen door de bossen. Het liefst loop ik elke keer een andere route, omdat het dan avontuurlijk blijft. Daardoor weet je nooit wat je onderweg precies tegen gaat komen. Omdat ik het zelf steeds lastiger vond om een nieuwe wandelroute te vinden, heb ik deze website opgericht. Meer informatie…